Focus stacking: ürün çekiminde kaç kare gerekir?

Kısa cevap: Kaç kare gerektiğini ürünün derinliği, lens, mesafe ve diyafram belirler. Full frame'de 100 mm lensle 50 cm'den f/8'de net alan yaklaşık 9 mm. 12 cm derinliğinde bir şişeyi baştan sona net almak için %20 örtüşmeyle 17 kare gerekir; f/11'de 12 kare.

Focus stacking, aynı kareyi netlemeyi azar azar kaydırarak birkaç kez çekip net kısımları tek fotoğrafta birleştirmek. Yakın mesafede net alan o kadar daralıyor ki tek karede diyaframı kısmak yetmiyor.

Neden tek kare yetmiyor?

Aynı 12 cm'lik şişeyi tek karede net almak için hesap f/106 diyor. Lenslerin çoğu f/22'de durur, f/22'de bile kırınım bütün kareyi yumuşatır. Bu yüzden ürün çekiminde diyafram lensin en keskin olduğu f/8–f/11 civarında tutulur, derinlik kare sayısıyla kazanılır.

Örnek tablo

Full frame, 100 mm, netleme 50 cm civarı, standart netlik ölçütü, %20 örtüşme:

Ürün derinliği	f/8	f/11
5 cm (parfüm kapağı, saat)	7 kare	5 kare
12 cm (şişe, kutu)	17 kare	12 kare
20 cm (çanta, ayakkabı)	29 kare	21 kare

Örtüşme önemli: iki karenin net alanı birbirine değmezse birleştirmede arada yumuşak bir şerit kalır. Kareleri %20 üst üste bindirmek bu riski kapatır.

Çekim sırası

1. Kamera tripotta, ürün sabit; ışık bütün seri boyunca aynı kalmalı.
2. Netleme manuel. Önce ürünün kameraya en yakın noktasına netle.
3. Netleme halkasını ya da kameranın netleme kaydırma ayarını küçük adımlarla ilerletip her adımda bir kare çek; en uzak noktayı geçene kadar devam et.
4. Birçok aynasız gövdede focus bracketing (odak basamaklama) modu var: kamera netlemeyi kendisi kaydırarak seriyi çeker. Adım büyüklüğünü tablodaki kare sayısına göre ayarla.
5. Kareleri bilgisayarda birleştir. Photoshop'ta katmanları otomatik harmanlama, Helicon Focus ya da Zerene Stacker gibi programlar bunu yapıyor.

Netlemeyi kaydırınca kadraj biraz büyüyüp küçülür (focus breathing). Birleştirme programları bunu hizalar ama kenarlarda pay bırak.

Hangi işte değer?

E-ticaret ana görselinde, kozmetik ve içecek şişesinde, takı ve saatte etiketin ve dokunun baştan sona okunması gerekiyorsa değer. Atmosfer karesinde, arka planın eridiği kullanım fotoğrafında gerekmez; orada dar net alan zaten istenen şey. Bir ürün setinde hangi karenin ne işe yaradığını e-ticaret görsel seti yazısında, çekimden önce markadan neler istediğimi şurada anlattım.

Kendi ürününle hesapla

Alan derinliği aracında "Net olacak alandan diyaframı bul"u seç, ürünün önünün ve arkasının kameraya uzaklığını yaz. Araç tek karede gereken diyaframı, çalışacağın diyaframda kaç kare gerektiğini ve hangi mesafelere sırayla netlemen gerektiğini veriyor.

Kaynaklar: Wikipedia: Focus stacking · Wikipedia: Depth of field. Tablodaki değerler alan derinliği aracının hesabı; makro mesafede ince mercek hesabı yaklaşıktır, ilk seride bir deneme yap.