Üçte bir kuralı: net alan gerçekten üçte biri önde mi?
'Net alanın üçte biri önde, üçte ikisi arkada' kuralı her yerde tekrarlanır ama yalnız tek bir mesafede doğru. Yakın çekimde net alan önde ve arkada eşit, uzakta neredeyse tamamı arkada. Kuralın ne zaman tuttuğu ve sahada ne anlama geldiği.
Kısa cevap: Kural yalnız netleme mesafesi hiperfokal mesafenin üçte biri civarındayken doğru. Daha yakında net alan önde ve arkada neredeyse eşit; makroda tam yarı yarıya. Daha uzakta net alanın neredeyse tamamı arkaya kayıyor, hiperfokalde arka sonsuza uzuyor.
50 mm f/8'de pay nasıl değişiyor?
Full frame, standart netlik ölçütü. Bu ayarda hiperfokal mesafe yaklaşık 10,9 metre.
| Netleme mesafesi | Önde kalan pay | Toplam net alan |
|---|---|---|
| 30 cm | %49 | 1,4 cm |
| 1 m | %46 | 18 cm |
| 2 m | %41 | 74 cm |
| 3 m | %36 | 1,76 m |
| 5 m | %27 | 5,77 m |
| 7 m | %18 | 15,3 m |
| 10 m | %4 | 117 m |
Üçte bir (%33) yaklaşık 3,6 metrede tutuyor; bu da hiperfokalin üçte biri. Lens ya da diyafram değişince o mesafe de değişiyor.
Neden böyle?
Önde ve arkada net görünen bölge, bulanıklık lekesinin netlik ölçütünü geçtiği iki nokta arasında. Bu lekenin büyüme hızı mesafeyle eşit değil: yakına doğru hızla büyüyor, uzağa doğru yavaş. Özneye çok yakınken iki yön de neredeyse simetrik; uzaklaştıkça arka taraf uzayıp gidiyor. Hiperfokale gelince arka sınır sonsuza ulaşıyor.
Sahada ne demek?
- Ürün ve makro. Netlemeyi ürünün ortasına koy; net alan önde ve arkada eşit. Ön yüzü ve etiketi istiyorsan netlemeyi oraya kaydırmak arkayı kaçırır. Alan yetmiyorsa focus stacking.
- Portre ve grup. Orta mesafede kural kabaca tutuyor. Grupta netlemeyi orta sıranın biraz önüne koymanın sebebi bu; hesabı grup fotoğrafı yazısında yaptım.
- Manzara. Kuralı unut; netlemeyi hiperfokal mesafeye koy, net alan o mesafenin yarısından ufka kadar uzanır.
Kendi ayarınla bak
Alan derinliği aracı sonucun altında net alanın yüzde kaçının netlediğin noktanın önünde, yüzde kaçının arkasında kaldığını yazıyor; mesafeyi değiştirdikçe şeridin nasıl kaydığını görebilirsin. Alan derinliğinin temelini alan derinliği nedir yazısında anlattım.
Kaynaklar: Wikipedia: Depth of field · Wikipedia: Hyperfocal distance. Tablodaki değerler alan derinliği aracının hesabı.
Bu yazıyla ilgili araç
Ücretsiz, tarayıcında çalışır; kurulum ya da üyelik yok.
Okumaya devam
Bütün notlar
RehberAlan derinliği nedir? Diyafram, odak uzaklığı ve mesafe neyi değiştirirAlan derinliği, netlediğin noktanın önünde ve arkasında net görünen bölge. Onu üç ayar belirler: diyafram, odak uzaklığı ve mesafe. Aynı sahnede her birinin net alanı ne kadar değiştirdiği ve 'net'in neden fotoğrafın nerede görüneceğine bağlı olduğu.
RehberCFexpress mi SD mi? Hangi kayıt hangi kartı istiyorSD kart 4K'nın çoğuna yetiyor; CFexpress, kamera bir modu yalnız ona yazdığında ya da aktarım süresi önemli olduğunda gerekiyor. Type A, Type B, VPG sınıfları ve kart almadan önce bakılacak tek tablo.
RehberFocus stacking: ürün çekiminde kaç kare gerekir?Yakından çekilen bir ürünün önünü ve arkasını tek karede net almak çoğu zaman mümkün değil. Focus stacking ile kaç kare gerektiğini ürünün derinliği, lens ve diyafram belirler. 100 mm lensle örnek tablo ve çekim sırası.