Hangi ND filtre? ND8, ND64, ND1000 ve değişken ND arasında seçim

ND sayısı kaç stop ışık kestiğini söylüyor: ND8 üç stop, ND64 altı, ND1000 on. Video için hangisi, uzun pozlama için hangisi, değişken ND ne zaman işe yarıyor ve çapraz karartma sorunu.

Kısa cevap: Gündüz video için ND8 ile ND64 arası (ya da 2-5 stop değişken ND), ipeksi su ve bulut için ND1000. ND sayısı ışığı kaç kat azalttığını söylüyor; stop için 2'nin kuvveti olarak düşünün: 8 = 3 stop, 64 = 6 stop, 1000 ≈ 10 stop.

ND filtre, lensin önüne takılan koyu cam. Renk değiştirmiyor, yalnız ışığı azaltıyor. İki iş için var: videoda enstantaneyi yavaş tutmak, fotoğrafta pozlamayı uzatmak.

Sayılar ne anlatıyor?

Filtre	Stop	Işık	Tipik iş
ND4	2	1/4	Bulutlu günde video
ND8	3	1/8	Gölgede video, açık diyafram portre
ND16	4	1/16	Gündüz video
ND32	5	1/32	Güneşli günde video
ND64	6	1/64	Parlak güneşte video, kısa uzun pozlama
ND400	8,6	1/400	Akan su, 1-2 saniye
ND1000	10	1/1000	İpeksi su, silinen insanlar, 10-30 saniye
ND32000	15	1/32000	Dakikalık pozlama, güpegündüz

Bazı markalar stop ile (ND 0.9 = 3 stop) ya da "3 stop" diye yazıyor; hepsi aynı şey.

Video için

Videoda enstantane kare hızının iki katı olmalı (25 fps'de 1/50); buna 180 derece kuralı deniyor. Güneşli bir günde f/2.8, ISO 100, 1/50 ile kare bembeyaz çıkıyor. Diyaframı f/11'e kapatmak alan derinliğini bozuyor. ND filtre tam burada: ışığı 3-6 stop kesip 1/50'de doğru pozlamayı veriyor.

Değişken ND (çevirince koyulaşan) video için pratik; tek filtre, 2-5 stop arası. Sınırı var: en koyu uçta kadrajda X şeklinde koyu bir çarpı çıkıyor (çapraz karartma); özellikle geniş açıda. 2-5 stoplu bir değişken ND, 2-8 stopludan daha güvenli.

Uzun pozlama için

Fotoğrafta ND, pozlamayı saniyelere çıkarmak için. Hesap şöyle: filtresiz doğru pozlamayı ölçün, filtrenin stop sayısı kadar iki katlayın. 1/125 saniye ile ND1000 (10 stop): 1/125 × 1024 ≈ 8 saniye. ND pozlama aracı bu hesabı ND8'den ND32000'e yapıyor; filtre takılınca vizör karardığı için ölçüm önce, filtre sonra.

Deniz, şelale: 1-4 saniye dalgayı yumuşatıyor, 15-30 saniye tamamen siliyor.
Bulut: 30 saniye ve üstü çizgi yapıyor.
Kalabalık meydan: 1-2 dakika, hareket eden herkesi siliyor.

Gündüz uzun pozlamayı ayrı bir yazıda anlattım: ND filtreyle gündüz uzun pozlama.

Hangisini almalı?

Yalnız video: 2-5 stop değişken ND. Lensin filtre çapına göre; en büyük çapı alıp küçüklere adaptör halkası daha ucuz.
Yalnız uzun pozlama: ND64 ve ND1000. İkisi üst üste 16 stop.
İkisi de: Değişken ND ile ND1000.
Timelapse: Gündüz timelapse'te kareler arası hareket bulanıklığı için ND64 civarı; timelapse aracında aralıkla birlikte düşünün.

Kaliteye dair

Ucuz ND filtreler renk kayması yapıyor; genelde sıcak ya da magenta. RAW'da düzelir, videoda daha zor. Çok koyu filtrelerde (ND1000 ve üstü) kızılötesi sızması da var; kalitelisinde IR katmanı bulunuyor. Lensin önüne cam koyduğunuz için keskinlik de bir miktar gidiyor; iyi filtreyle bu fark görünmüyor, kötüsüyle görünüyor.