NotlarRehber
ND filtreyle gündüz uzun pozlama
Gündüz suyu ipek gibi akıtmak ya da geniş diyaframla video çekmek için ne kadar ND gerekir? Filtre adlarının okunuşu, gün ışığında örnek hesap ve en sık yapılan hatalar.

ND (nötr yoğunluk) filtre, objektifin önüne takılan gri bir camdır. Işığı rengi bozmadan keser. Diyaframı ve ISO'yu değiştirmeden enstantaneyi uzatmanın en pratik yolu budur.
Filtre adları ve stop
Her stop ışığı yarıya indirir; aynı pozlama için enstantane iki katına çıkar. Filtreler iki şekilde adlandırılır: ND8 gibi çarpanla ya da 0.9 gibi optik yoğunlukla. Yoğunlukta her 0,3 bir stop eder.
| Çarpan | Yoğunluk | Stop | Filtresiz 1/125 sn olan pozlama |
|---|---|---|---|
| ND8 | 0.9 | 3 | 1/16 sn |
| ND64 | 1.8 | 6 | 1/2 sn |
| ND1000 | 3.0 | yaklaşık 10 | 8 sn |
Hesap: yeni süre = eski süre × çarpan. ND1000 tam 10 stop değil, 9,97 stop; 1/125 × 1000 = 8 saniye.
Video için: geniş diyaframda ne kadar ND?
Videoda enstantaneyi 180 derece kuralı belirler: enstantane = 1 ÷ (2 × fps), 25 fps'te 1/50 sn. Gündüz geniş diyaframla çekerken fazla ışığı ND almak zorunda.
Başlangıç tahmini için Kodak'ın film teknik sayfasındaki gün ışığı tablosu işe yarıyor. ISO 100'de belirgin gölgeli güneş için 1/125 sn ve f/11 veriyor. Buradan 1/50 sn'ye inmek için gereken stop (ISO 100):
| Işık (Kodak tablosundan) | f/2.8 | f/4 | f/8 |
|---|---|---|---|
| Belirgin gölgeli güneş (1/125, f/11) | 5,3 | 4,2 | 2,2 |
| Bulutlu, gölgesiz (1/125, f/5.6) | 3,3 | 2,3 | 0,3 |
| Kapalı hava ya da gölge (1/125, f/4) | 2,4 | 1,3 | gerekmez |
Karar kuralı: güneşte f/2.8 ile 1/50 tutturmak için ND8 yetmez, 5 ile 6 stop (ND32 ile ND64 arası) gerekir. ND8 güneşte ancak f/8 civarında ya da kapalı havada geniş diyaframda yeterli. Kameranın video için en düşük ISO'su 100'ün üstündeyse her iki katı için bir stop ekle: ISO 800'de güneşte f/2.8 için 8,3 stop.
Kodak'ın tablosu sabah güneş doğduktan 2 saat sonrasından akşam batmadan 2 saat öncesine kadar, önden aydınlanan ortalama konular için. Ölçümün yerine geçmez, hangi filtreyi çantaya koyacağını söyler.
Uzun pozlama: 30 saniye ve sonrası
Makinede ayarlanabilen süre genelde 30 saniyede biter. Ötesi Bulb modu: deklanşör basılı kaldıkça açık kalır, bunun için kilitlenebilen bir uzaktan deklanşör gerekir. ND1000 takılıyken filtresiz ölçüm 1/30 sn'den uzunsa (30 ÷ 1000 ≈ 1/33) 30 saniyeyi geçersin. Akşamüstü ışık düşerken bu sınıra hızla gelinir.
Uzun pozlama gürültü azaltma açıksa makine 1 saniye ve üstü pozlamalarda, perde açık kaldığı süre kadar bir işlem daha yapar ve bu sırada yeni kare çekmez. 30 saniyelik bir kare 1 dakika sürer. Seri çekimde ve timelapse'te bunu aralığa ekle ya da özelliği kapat.
Sık yapılan hatalar
- Filtreyi taktıktan sonra odaklamak ve ölçmek. ND1000 takılıyken vizör de otomatik odak da neredeyse kör kalır. Filtresiz odakla, manuel odağa geç, ölçümü yap, sonra filtreyi tak ve süreyi çarpanla hesapla.
- Arkadan ve yandan sızan ışık. DSLR'de gözün vizörde değilken arkadan giren ışık pozlamayı bozabilir; Canon bu yüzden vizör kapağını kapatmayı öneriyor. Aynasızda ve canlı görüntüyle (Live View) çekerken gerekmiyor. Kare filtrelerde tutucu ile filtre arasından da ışık sızabilir; LEE 6, 10 ve 15 stop filtrelerine bunun için köpük conta koyuyor.
- Sehpada sabitlemenin açık kalması. Sony sehpa kullanırken SteadyShot'u kapatmayı öneriyor. Deklanşöre basarken titretmemek için zamanlayıcı ya da uzaktan deklanşör kullan.
- Renk kayması. Yoğun filtreler görüntüye renk ve kızılötesi sızıntısı katabiliyor; LEE'nin "IRND" filtreleri bu yüzden kızılötesini ve morötesini de kesiyor. RAW çek, beyaz dengesini ilk karede kontrol et.
Hesabı kafadan yapmak istemezsen ND pozlama aracı filtresiz enstantaneyi ve filtreyi alıp yenisini veriyor; ND2'den ND32000'e kadar. Gündüz timelapse'te hareket bulanıklığı için de ND gerekir, aralık hesabı ayrı bir notta.
Kaynaklar
- LEE Filters, LEE100 ProGlass IRND: yoğunluk ve stop karşılıkları (0.9 = 3, 1.8 = 6, 3.0 = 10 stop), köpük conta, kızılötesi ve morötesi kesme.
- Kodak Alaris, KODAK PROFESSIONAL EKTAR 100 Film teknik verisi, E-4046: ISO 100 gün ışığı pozlama tablosu.
- RED, Exposure ayarları, kullanım kılavuzu: shutter açısı = enstantane × kare hızı × 360; varsayılan 180 derece.
- Sony, ILCE-7RM5 Help Guide: Long Exposure NR ve ILCE-7M3 Help Guide: Bulb shooting.
- Sony, ILCE-9 Help Guide: SteadyShot: sehpada kapalı önerisi.
- Canon, EOS-1D X Mark III: Using the eyepiece shutter: vizörden giren ışık ve Live View istisnası.
- Stop hesapları pozlama değeri formülüyle (EV = log₂(f² ÷ t)) yeniden yapıldı.
Alperen


