RAW mı JPEG mi? Hangi işte hangisini çekiyorum

Kısa cevap: Düzenleyeceğiniz her şeyi RAW çekin; teslim edilecek, paylaşılacak kopya JPEG olsun. Zor ışıkta (gün batımı, pencere önü, gece) RAW şart; stüdyoda kontrollü ışıkta ve hızlı teslimde JPEG yeter.

RAW ile JPEG tartışması yıllardır sürüyor ama mesele taraf tutmak değil. İkisi farklı iş için var.

RAW nedir?

Sensörün okuduğu ham veri. Beyaz ayarı, kontrast, keskinlik, renk profili henüz uygulanmamış; makine yalnız bir önizleme ekliyor. Dosya 12 ya da 14 bit; her renk kanalında 4.096 ya da 16.384 ton. Markaya göre uzantı değişiyor: CR3 (Canon), ARW (Sony), NEF (Nikon), RAF (Fujifilm).

JPEG nedir?

Makinenin RAW'ı kendi ayarlarıyla işleyip sıkıştırdığı kopya. 8 bit; kanal başına 256 ton. Beyaz ayarı, renk, keskinlik gömülü. Dosya küçük, her yerde açılıyor, doğrudan paylaşılıyor.

Fark nerede görünür?

• Gölgeyi açarken. RAW'da 14 bitlik veri var; 2-3 stop açınca gölge temiz çıkıyor. JPEG'de aynı hamle bantlanma ve kum yapıyor. Sensörün tuttuğu aralığın tamamı yalnız RAW'da; dinamik aralık yazısında anlattım.
• Beyaz ayarında. RAW'da beyaz ayarı sonradan sıfırdan seçiliyor. JPEG'de yanlış beyaz ayarı düzeltilebiliyor ama renkler bir yerden sonra bozuluyor.
• Patlayan beyazda. RAW'da bir stop civarı geri gelebiliyor; JPEG'de patlayan beyaz gitti.
• Degradede. Gökyüzü, cilt, düz duvar: 8 bitte bantlanma çıkabiliyor, 14 bitte çıkmıyor.

Fark nerede görünmez?

Doğru pozlanmış, doğru beyaz ayarıyla çekilmiş, kontrollü ışıkta bir kare. Stüdyoda ürün, gün ışığında bir mekân. Burada iyi bir JPEG ile RAW'dan çıkan dosya arasında sosyal medya boyutunda fark yok.

Dosya boyutu

RAW, JPEG'in 2 ile 4 katı. 24 megapiksel bir gövdede RAW 25-30 MB, JPEG 8-12 MB civarı. Bir çekim gününde bu, kart ve disk hesabını değiştiriyor; kaç GB tutar yazısında hesabı var.

RAW+JPEG ne zaman?

İkisini birden kaydetmek iki durumda işe yarıyor:

• Hızlı teslim. Etkinlikte müşteriye akşam birkaç kare lazım; JPEG hemen gidiyor, RAW sonra düzenleniyor.
• Fujifilm film simülasyonları. Makinenin JPEG'i zaten istenen görünüm; RAW yedek.

Diğer durumlarda yalnız RAW çekip JPEG'i bilgisayarda üretmek daha düzenli.

Teslimde ne gidiyor?

Müşteriye RAW vermiyorum; sözleşmede ayrıca yazmıyorsa teslim edilen ürün düzenlenmiş JPEG ya da TIFF. RAW, negatif gibi; arşivde kalıyor. Teslim ederken dosyanın içindeki seri numarası ve konum da gidiyor; EXIF temizleyici bunları siliyor, telif satırı kalıyor. RAW'a dokunmuyor; arşivdeki RAW bütün bilgisiyle duruyor.

Kuralım

RAW çek, JPEG teslim et. Kart doluyorsa RAW'ın sıkıştırılmış halini seç (çoğu markada kayıpsız sıkıştırma var); JPEG'e geçme.