Forest City: hayalet şehirde yapay zekâ konuşmak

Haziran 2026'da Malezya'daydım. Gittiğim yer Forest City: Malezya'da, Singapur'un hemen yanında kurulan ve yıllarca "100 milyar dolarlık hayalet şehir" diye anılan dev bir proje. Neden orada olduğumu o günlerde paylaştığım Reels'te tek cümleyle söylemiştim: yapay zekâ konuşmaya geldik.

Arşivimdeki kayıtlar 12 Haziran'da başlıyor; drone'u 13 ve 15 Haziran'da uçurdum. Bu notun kapağındaki labirent ve aşağıdaki kıyı karesi o uçuşlardan.

İlk bakışta boş bir şehir

İlk bakışta boş binalar, sessiz yollar ve gerçekleşmemiş bir şehir hayali görüyorsun. Bir şehir için gereken her şey kurulmuş, ama şehri şehir yapan kalabalık gelmemiş gibi.

Biraz daha yakından bakınca başka bir şey fark ediyorsun: AI kurucuları, startup insanları, Network School ve geleceği yeniden düşünmeye çalışan bir topluluk. Yıllarca boş kalmış binaların arasında yapay zekâ, teknoloji ve girişimcilik konuşan insanlar.

Burayı ilk paylaşımımda biraz garip, biraz komik, biraz da geleceğin fragmanı gibi diye tarif ettim. Bu tezatın en kısa özeti de şuydu: yapay zekâ konuşmaya geldik, arka planda şehir hâlâ yükleniyor gibi duruyor.

Forest City ve Network School hakkında bilinenler

Buradan sonrası benim deneyimim değil, haberlere dayanan kamusal bilgi:

• Forest City, Çinli emlak geliştiricisi Country Garden'ın Johor kıyısında, yapay adalar üzerinde başlattığı ve 100 milyar dolarlık bir proje olarak anılan bir şehir. Yüz binlerce kişiyi ağırlaması planlanıyordu; boş kalan daireleri yüzünden yıllar içinde "hayalet şehir" diye anılmaya başladı. (Marketplace, ABC News)
• Malezya hükümeti daha sonra bölgeyi vergi teşvikleri olan bir Özel Finans Bölgesi ilan etti. (ExpatGo, Freaking Nomads)
• Network School, Coinbase'in eski teknoloji direktörü (CTO) Balaji Srinivasan'ın kurduğu, üyelerin birlikte yaşayıp çalıştığı bir teknoloji ve girişimcilik topluluğu. 2024'te Forest City'de açıldı. (ABC News, Freaking Nomads)

Ziyaretimden sonra gelen haber

Ziyaretimden yaklaşık bir ay sonra çıkan haberlere göre Iskandar Puteri Belediyesi (MBIP), 21 Temmuz 2026'da Network School'u işleten şirketin iş ve reklam ruhsatlarını iptal etti ve 22 Temmuz'dan itibaren kampüsteki faaliyetlerin durdurulmasını istedi. Belediyenin gerekçesi, ruhsat koşullarına uyulmaması ve mekânda onaylı ofis kullanımının dışında faaliyet yürütülmesiydi. Srinivasan ise ruhsatla ilgili bildirimlerin düzeltilebilir teknik konular olduğunu söyledi. (The Star, ExpatGo, The Block)

Kapanışın ayrıntıları haberlerde farklı açılardan anlatılıyor; ben burada yalnız birden fazla kaynakta örtüşen kısmı yazdım. Kısacası haziranda gördüğüm kampüs, temmuz sonunda kapanmıştı.

Bir ajans sahibi buna neden bakar

Bir kreatif ajans sahibi olarak benim için burası sadece bir şehir değil; başarısızlık, zamanlama, hikâye ve yeniden konumlandırma üzerine canlı bir vaka. Markalar için sürekli "bu ne, kimin için, neden şimdi" sorularına cevap arıyoruz. Forest City, bu soruların bir şehir ölçeğinde ve herkesin gözü önünde sorulduğu bir yer.

Reklam ve hikâye anlatımı için üç not

Bunlar Forest City'de başıma gelen olaylar değil; şehrin kamusal hikâyesine ajans gözüyle bakınca çıkardığım notlar.

1. Etiket, yerin kendisinden hızlı yayılır. "Hayalet şehir" iki kelime ve Forest City'yi hiç görmemiş insanlar bile onu bu iki kelimeyle tanıyor. Bir markanın, ürünün ya da mekânın ilk duyulan tarifi, sonradan anlatılan her şeyin önüne geçiyor. İlk cümleyi başkasına bırakmamak bu yüzden önemli.
2. Hikâye değişince kimlik değişir. Aynı yer önce esas olarak yabancı alıcılara pazarlanan bir konut projesi, sonra "hayalet şehir", sonra özel finans bölgesi ve teknoloji topluluklarının deney alanı olarak anlatıldı. Yeniden konumlandırma çoğu zaman ürünü baştan yapmak değil; "bu yer kimin için, ne için" sorusuna yeni bir cevap vermek.
3. Yeni hikâyeyi tek bir taraf yazmaz. Bir yerin ya da markanın yeni anlatısını yalnız onu kuranlar belirlemiyor; yerel yönetim, kurallar ve çevredeki insanlar da o hikâyenin içinde. Bir anlatıyı kalıcı yapan şey, sahada da karşılık bulması.

Dönüş ve açık kalan soru

Dönüşte Singapur'daydım ve China Town'dan bir kare paylaştım.

Haziranda sorduğum soru, temmuzdaki kapanıştan sonra da açık duruyor: Forest City gerçekten başarısız mı oldu, yoksa gelecek buraya biraz erken mi geldi? O günlerde paylaştığım iki Reels'i burada ve burada izleyebilirsiniz.

Kaynaklar

• ABC News, "Why Malaysia shut down a digital nomad start-up hub", 29 Temmuz 2026: abc.net.au
• The Star, "Forest City's Network School shut down after business licence revoked", 22 Temmuz 2026: thestar.com.my
• ExpatGo, "Forest City Setback: Network School's Forced Closure Sparks Investor Concerns", 23 Temmuz 2026: expatgo.com
• Freaking Nomads, Network School'un kapatılmasına dair haber (son güncelleme 28 Temmuz 2026): freakingnomads.com
• The Block, "Malaysia shuts down Balaji Srinivasan's Network School in Forest City", 21 Temmuz 2026: theblock.co
• Marketplace, Forest City ve Çin emlak krizi üzerine haber, 14 Aralık 2023: marketplace.org